Akdeniz anemisi nedir
Genel

Akdeniz Anemisi (Talasemi) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi..

Akdeniz anemisi olarak adlandırılan Talasemi genetik bir kan hastalığıdır. Talas=deniz ve emia= anemi kelimelerinden oluşur. Genellikle Akdeniz bölgelerinde sıkça rastlanıldığından dolayı Akdeniz anemisi olarak adlandırılmaktadır. Fakat sıkça karıştırıldığı  Akdeniz Ateşi ile bir ilgisi bulunmamaktadır.

Talesemi hastalığı bulunan kişilerin vücudunda yeterli miktarda hemoglobin üretimi olmadığından dolayı şiddetli bir anemi (kansızlık) meydana gelir. Genellikle 1 yaşından önce belirtileri görülmeye başlayan bu hastalık daha çok akdeniz ülkelerinde görülmektedir.

Bu yazımızda Akdeniz anemisi neden olur? bulaşıcı mıdır? talasemi hastaları nasıl beslenmelidir? Talasemi testi nasıl yapılır? gibi sorularınza cevap bulabileceksiniz.

Akdeniz anemisi nedir

Akdeniz anemisi, hemoglobin sentezinde görevli mekanizmaları yöneten genlerde bozukluğa yol açar ve yeterli miktarda hemoglobin üretilemez. Bulaşıcı özelliği bulunmayan bu hastalık tedavi edilmediği takdirde yüz kemiklerinde şekil bozukluğu, dalak büyümesi ve iç organlarda  hasar meydana getirebilmektedir.

Akdeniz Anemisi Belirtileri Nelerdir?

Hastalığın belirtileri farklı belirtilerle kendini gösterebilir. Şiddetli ataklarda hastalık kendini hemen gösterebilirken, hafif belirtilerle yılarca kendini gizleyebilmektedir.

  • Anemi (kansızlık)
  • Kronik halsizlik ve yorgunluk
  • Cilt solukluğu
  • Sık tekrarlayan yüksek ateş
  • Şişkinlik
  • İdrarın koyu renkte olması
  • Hepatomegali (karaciğer büyümesi)
  • Kalp yetmezliği
  • Yüz kemiklerinde deformasyon
  • Baş ağrısı
  • Gelişim geriliği

Talasemi Çeşitleri Nelerdir?

Akdeniz anemisi alfa ve beta talasemi olarak 2 çeşidi vardır. Alfa talasemi daha çok güney Asya ülkelerinde görülmektedir. Beta grubu ise daha çok Akdeniz kıyılarında görülmekte olup ebeveynlerin taşıyıcı olması durumuna göre hastalık sınıflandırılmaktadır. Bunlar;

  1. Talasemi Minör (taşıyıcı): En sık karşılaşılan Talasemi türüdür. Bu gruba giren hastalarda hafif derecede kansızlık vardır ve yaşamlarını bu şekilde sürdürebilirler. Genellikle hastalıklarını evlilik öncesi yapılan talasemi testi ile hastalıklarını öğrenmektedirler.
  2. Talasemi Majör: Ebevenylerin her ikisininde taşıyıcı oması durumunda çocukta görülen çeşididir. Diğer türlerine göre daha ciddidir. Sürekli kan transfüzyonu gerekebilir.
  3. Talasemi intermedia: Majör ve minör grupları arasında kalan ara formudur. 2-4 yaşlarından sonra anlaşılan bu hastalıkta genellikle kan ihtiyacı olacak kadar bir kansızlık gelişmez.

Talasemi hemoglobin üretim genlerindeki bozukluktan kaynaklanmaktadır. Bu bozukluğun nedeni genetik faktörlerdendir. Hastalığın kişide oluşması için ya annenin ya babanın veya her ikisinin de talasemi hastası olması gerekmektedir.

Akdeniz Anemisinin Tedavisi Nasıl Yapılır?

Eğer hastanın ciddi bir yakınması yoksa herhangi bir tedaviye ihtiyaç duyulmaksızın hastalar hayatlarını sürdürebilmektedir. Bu hastalarda kansızlığın yanı sıra demir birikmesi ciddi bir sorun teşkil edebilmektedir. Dolayısı ile doktor önerisi olmadan demir kullanılması ciddi problemlere neden olabilmektedir.

Vücutta oluşan demir birikimini önlemek için safra kesesi ve dalağın ameliyatla alınması da uygulanan tedavi ve korunma yöntemlerindendir.

Akdeniz Anemisi Evliliğe Engel midir? Nasıl Önlenir?

Talasemi taşıyıcısı olmak evliliğe engel bir durum değildir. Evlilik öncesi yapılan talasemi taşıyıcılığı testi sonucu anne ve baba talasemi taşıyıcı ise çocukları %50 ihtimalle akdeniz anemisi hastası, %25 ihtimalle sağlıklı, %25 ihtimalle ise talasemi intermedia olarak dünyaya gelecektir.

Talasemi testi normal değerleri nelerdir? Nelere bakılır? Tanısı..

  • Tam kan sayımı: Kan dolaşımındaki sıvıların miktarını belirten bu testte hemoglobin seviyesinin yanında MCV (hücre hacmi) değerine bakılmaktadır. MCV nin düşük olması talaseminin ilk belirtisidir. Hemotokrit normal -değeri (HCT) sağlıklı ve yetişkin bir erkekte % 42 ila % 54, sağlıklı ve yetişkin bir kadında ise % 38 ila % 46 değerleri arasında olmalıdır. MCV değeri ise sağlıklı ve yetişkin bir erkekte 78-98, kadında ise 78-102 değerleri arasında olmalıdır.
  • Hemoglobin elektroforezi
  • Periferik yayma
  • Hemoglobinopati
  • DNA analizi

Hemoglobin normal değerleri

Talasemi Hastaları Nasıl Beslenmelidir?
  • Kalsiyum açısından zengin beslenmelidir
  • Kuru üzüm, pekmez gibi kan yapıcı besinlerin tüketimini arttırmalıdır.
  • Yeşil yapraklı sebzeler
  • Kuru baklagiller, kırmızı et

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.