D vitamini nedir?

Günümüzde çok sıkça bahsedilen sağlık sorunlarından birisi haline gelen d vitamini eksikliği; sosyal yaşantıdan kaynaklı, iklim şartları, giyim tarzı, iş yeri şartları veya buna benzer sebeplerden dolayı güneş ışığından uzak kalmış kişilerin yaşadiği bir takım sağlık sorunlari  ile karşımıza çıkmaktadır. Bu kişilerin sıklıkla cevabıni aradıkları d vitamini nelerde var?, d vitamini eksikliği belirtileri? d vitamini eksikliği hangi hastalıklara yol açar? d vitamini eksikliği nasıl giderilir? gibi soruların cevabını bu makalemizde bulabileceksiniz.

d vitamini eksikliği

D vitamini; cildimizin güneş ışığı ile reaksiyonu sonucu açığa çıkan, eksikliğinde ise bir çok  sağlık problemleri ile kendini gösteren, güneş ışığı ile tepkimesi ile vücutta üretimi dışında, diğer vitaminlerde olduğu gibi bazı gıdalarla da alabileceğimiz çok önemli bir  vitamindir. Fakat, yiyeceklerde alabileceğimiz d vitamini, günlük d vitamini ihtiyacının çok küçük bir kısmına hitap edecektir. Dolayısı ile güneş ışığından maksimum düzeyde yararlanma  veya doktorunuzun reçetesi ile eczaneden alabileceğiniz devit 3 ampul ile d vitamini seviyesinin normal değerlerin altına düşmesine engel olmamız gerekmektedir.

D vitamini diğer vitaminlerden farklı olarak,  adeta hormon gibi çalışır. Günlük olarak 400-800 ünite almamız gerekmektedir fakat bazı uzmanlar bu değerin bile yetmeyebileceği görüşündedirler.

Vücudumuzun güneş ile teması sonrası bu vitamini ürettiğinden dolayı, halk arasında güneş ışığı vitamini denmektedir. D vitaminini diğer vitaminlerden ayıran en büyük özellikte budur. D vitamini eksikliği hangi hastalıklara yol açar? D vitamini eksikliğinin, kanser hastalığı ve bağışıklık sisteminin zayıflaması gibi önemli sağlık sorunlarına sebep olduğu, son yapılan araştırmalar neticesinde ortaya çıkmıştır. Bu nedenle sağlık merkezlerinde yapılan rutin biyokimya testleri arasına D vitamini analizi eklenmiştir.

D vitamini  vücudumuzda kalsiyum  minerali seviyesini kontrol eder ve kalsiyumun bağırsaklardan emilip kana karışması sonrası kemiklere geçerek kemik dokusunun oluşumunu  sağlamak gibi çok önemli bir görevi üstlenmektedir.

d vitamini eksikliği nelere yol açar

D vitamini eksikliği belirtileri nelerdir?

  1. Çok sık hastalanmak.

D vitaminin en önemli görevlerinden birisi bağışıklık sisteminin güçlü olmasını sağlamaktır.  D vitaminin düşük olması nedeni ile vücudumuz dışarıdan gelebilecek tehlikelere savunmasız kalacaktır. Özellikle kış aylarında çok sık hastalığa yakalanan kişilerin d vitamini tahlilini yaptırması gerekmektedir.

     2. Halsizlik, çabuk yorulma

Halsizlik ve yorgunluğun d vitamini eksikliğinden kaynaklanıyor olması ne yazık ki bir çok kez gözden kaçmaktadır. Yapılan çalışmalarda sıkça halsizlik şikayetinden muzdarip kişilere yapılan d vitamini takviyesi sonrasında bu şikayetlerin tamamen geçtiğini göstermiştir.

     3. Kemik ve bel ağrıları

D vitamini kalsiyumun bağırsaklardan emilip kana karışması sonrası kemiklere ulaşmasını sağlayarak, kemik dokusunun korunması ve gelişmesi  için çok önemli bir faktördür.Yapılan bilimsel bir çalışmada; d vitamini seviyesinin düşük olduğu kişilerde bel,sırt ve bacak ağrılarının, d vitamini seviyesi normal olan kişilere göre yaklaşık 2 kat daha fazla olduğu tespit edilmiştir.

     4. Ruhsal bozukluklar, depresyon

Yapılan çalışmalar d vitamini eksikliğinin sadece fiziksel olarak sağlık problemleri yaratmadığı, aynı zamanda kişide depresyon gibi ruhsal problemlere de sebebiyet verdiği anlaşılmıştır. Özellikle kış aylarında görülen mevsimsel bunalımın d vitamini eksikliğine  bağlı olduğu öngörülmektedir.

      5. Yara iyileşmesinin gecikmesi

Herhangi bir sebepten dolayı doku bütünlüğünün bozulduğu  durumlarda yaranın geç iyileşmesi d vitamini düşüklüğünün belirtisi olabilir.

       6. Kemik erimesi (osteoporoz), osteomalazi (kemik yumuşaması)

Kemik kaybına uğrayan hastaların bir çoğu kalsiyum tabletler kullanarak veya kalsiyumdan zengin beslenerek kemik kaybını tamamlayacakları kanısındadırlar. Fakat yukarıda da belirttiğimiz gibi, d vitamini düşüklüğü sebebi ile vücudumuzda bulunan kalsiyumu etkin kullanamayabiliriz ve vücudumuz ihtiyacı olan kalsiyumu kemiklerden almaya başlayabilir. Bu sebepten dolayı insanlar, düşük kemik mineral yoğunluğu sonucu  kemik erimesi olarak adlandırılan osteoporoz hastalağına yakalanabilmektedirler. Osteoporoz hastalığının tanısı kemik dansitometri cihazı ile yapılan ölçüm sonrası tespit edilebilmektedir. D vitamini eksikliği çocuklarda ise raşitizm hastalığına sebep olmaktadır.

        7. Saç dökülmesi

Uzmanlara göre d vitaminin saç tellerin beslenmesi ve sağlığı ile doğrudan ilişkisi vardır. Saç dökülmesi d vitamini eksikliğinin önemli belirtilerindendir.

D vitamini eksikliği nedenleri nelerdir?

  • Vücudumuza güneşin yeterince temas etmemesi.
  • Güneş kremlerinin bilinçsiz kullanımı.
  • Emilim problemleri (bağırsak hastalıkları)
  • Yetersiz ve dengesiz beslenme.

D vitamini hangi besinlerle alınabilir?

  • Süt ve süt ürünleri (peynir, yoğurt vb.)
  • Özellikle yağlı balık türleri (uskumru, somon, ton balığı)
  • Balık yağı
  • Yumurta sarısı

d vitamini eksikliği nasıl giderilir

Sonuç olarak; 

D vitamini, eksikliğinde ortaya çıkan nedenlerden dolayı çok dikkat edilmesi gereken bir konu olduğu anlaşılmaktadır. D vitamini eksikliğinin engellemede yeterli ve dengeli beslenmenin yanı sıra, güneşli günlerde günde en az 20 dakika kol ve bacaklar açık şekilde güneşten yararlanmamız gerekmektedir. Fakat güneşte gereğinden fazla kalmanın güneş yanığına neden olabileceğini unutulmamalıdır.