Gebelik kolestazı
HASTALIKLAR

Gebelik Kolestazı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Gebeliğe bağlı bir karaciğer problemi olarak bilinen gebelik kolestazı, safrada üretilen tuz maddesinin cilde nüfuz etmesi ile ortaya çıkar. Bu tuzların ciltte birikmesi ise, anne adayının cildinde rahatsız edici kaşıntılara sebep olur. Egzama ile karıştırılsa da, egzama gibi cilt döküntüsü oluşturmaz. Vücudun herhangi bir noktasında ortaya çıkabilen kolestaz, genel olarak gebeliğin son dönemlerinde ortaya çıkmaktadır.

35 yaş ve üstündeki gebelerde daha sık rastlanılan gebelik kolestazı rahatsızlığının, genetik ve çevresel faktörler nedeni ile ortaya çıktığı tahmin edilmektedir.

Gebelik kolestazı

Gebelik Kolestazı Belirtileri

Rahatsızlığın en belirgin belirtisi, kaşıntıya rağmen herhangi bir döküntünün olmamasıdır. Bu kaşıntılar, vücudun tüm bölgelerinde görülebileceği gibi sadece belirli noktalarda da ortaya çıkabilir. Ayaklar, avuç içleri ve karın bölgesi, kaşıntının en çok görüldüğü noktalardır.

Ciltteki kaşınmaya ek olarak idrar renginin kahverengiye yaklaşması da rahatsızlığın önemli belirtileri arasındadır. Nadir görülse de kusma, karın ağrısı ve bulantı gibi semptomlar da gebelik kolestazı rahatsızlığının belirtileridir ancak bu belirtiler çoğu zaman hamileliğin olağan tepkileri olarak karşılanır.

Gebelik Kolestazı Nedenleri

Gebelik kolestazı, gebelerinin büyük bölümünün hiç muhatap olmadığı bir hastalıktır. Anne adaylarının sadece %3’ü kadarının karaciğer sorunları yaşadığı tespit edilmiştir. Karaciğer rahatsızlığına ek olarak, ailede bu rahatsızlığı geçirmiş birilerinin olması da kolestaz hastalığının ortaya çıkmasında önemli bir etkendir.

Kaşıntı şikayeti ile doktora giden hastalara, gebelik kolestazı tanısının konulabilmesi için karaciğer enzimlerine ve safra asitlerine bakılması gerekir. Bu değerlerde artış varsa, kolestaz tanısı konulabilir. Bazı durumlarda kaşıntı olmasına rağmen, enzim ve asitlerdeki artış çok daha sonra olabilmektedir. Kaşıntının devam etmesi durumunda, rutin kontrole gidilerek karaciğerin düzenli takip edilmesi önemlidir.

Östrojen hormonlarının, gebeliğin son 6 ayında artması sebebiyle o aylarda görülmesi daha muhtemel olan bu rahatsızlık, doğumdan sonra kendiliğinden kaybolmaktadır. Gebelik kolestazı rahatsızlığına sahip olan kişiler, doğumdan sonra dahi kullanacakları ilaçlara dikkat etmelidir. Branşı ne olursa olsun, ilaç yazdırılacak doktorlara bu durum bildirilmelidir. Doğumdan sonra 3 ay geçmesine rağmen, hastalık belirtileri hala geçmemiş ise mutlaka uzman bir hematolog durumu değerlendirmelidir.

Gebelik Kolestazı Nasıl Tedavi Edilir?

Gebelik kolestazı tedavisinde 2 ana prensip bulunmaktadır. Birincisi, oluşan kaşıntıları gidermek, ikincisi ise hastalığın fetüse zarar vermesini engellemektir. Bu hastalığın tedavisinde kullanılan en önemli ilaç ursodeoksikolik asittir. Ursodeoksikolik asit karaciğerin daha iyi çalışmasını sağlar ve kandaki safra asidi oranını azaltır. Bu ilaç kaşıntıların azalmasının yanında fetüsü korumaya da yardımcı olur.

Hekim tarafından uygulanacak tedavi yöntemi ile gebelik kolestazının sebep olduğu kaşıntılarda ciddi oranda rahatlama olur ve bebeğin bu rahatsızlıktan zarar görmesinin önüne geçilir. Bu kaşıntıların rahatlaması adına ilaç veya sadece krem tedavisi uygulanabilir.

K vitamini takviyesi ise doğum sonrası şiddetli kanamayı önlemek adına doktorunuz tarafından reçete edilecektir.

 

Kolestaz Tehlikeli Bir Hastalık Mıdır?

Gebelik, çok hassas bir dönemdir ve kolestaz da bu hassas dönemde hiçbir anne adayının muhatap olmak istemeyeceği bir rahatsızlıktır. Ortaya çıkan kaşıntılar nedeni ile anne adayının cildinde kalıcı izler ve yaralar kalması mümkündür.

Anne için ölümcül olmayan gebelik kolestazı bebekler için çok daha tehlikelidir. Anne adayının kolestaz belirtilerini önemsememesi ve doktora başvurmaması durumunda, bebeğin rahim içinde kakasını yapması veya daha tehlikelisi bebeğin oksijensiz kalması gibi durumlara sebep olabilir. Bu durum bebeğin sakat veya ölü doğmasına sebep olacaktır. Kolestaz rahatsızlığı olan gebelerde, doğumlar suni sancı veya sezaryen yöntemleri ile erkene alınır.

Gebelik Kolestazı Tekrarlar Mı?

Kişinin gebelik süresince gebelik kolestazı rahatsızlığını yaşamış olması, sonraki gebeliklerinde de yaşayacağı manasına gelmez. Aynı şekilde yaşama riski de bulunmaktadır. Hastalığın gelecekteki gebeliklerde tekrarlama olasılığı %70 civarındadır. Sonraki gebeliklerde anne bu rahatsızlığın bilincinde olduğu için daha rahat ve kontrollü bir süreç geçirecektir. Anne adayının karaciğer tetkikleri düzenli yapıldığı takdirde, hekimin uygun göreceği tedavi yöntemi izlenecektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.