Hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıklar ve korunma yolları
HASTALIKLAR

Hayvanlardan İnsanlara Bulaşan Hastalıklar, Zoonoz Nedir?

Hayvanlardan İnsanlara hastalık Bulaşır mı? Evet, kesinlikle. Zoonoz insanlar ve hayvanlar arasında bulaşabilecek hastalıklara verilen genel addır. Günümüzde birçok insanın evcil hayatı vardır ve günlük hayatta bir şekilde hayvanlarla etkileşime girmekteyiz. Bazı insanlar ise  tarım veya orman işleriyle uğraştığından hayvanlarla karşılaşabilmektedirler. Makalemizde hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıklar ve korunma yollarına değineceğiz.

Hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıklar ve korunma yolları

Zoonoz Nedir? Zoonotik Hastalıklar Nelerdir?

Hayvanlardan İnsanlara hastalık bulaşmasına ne denir? Zoonoz, hayvanlardan insanlara bulaşabilecek hatalıkları ifade eder. Bazen de zoonotik hastalıklar diye adlandırılır. Hayvanlar mantar, parazit, bakteri, virüs vb. zararlı mikroorganizmaları taşıyabilir. Bu mikroplar insanlara bulaşabilirve hastalıklara neden olabilir. Zoonotik hastalıklar hafif ve orta şiddetli ve hatta ölümcül olabilir.

Hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıklar tüm dünyada yaygındır. Dünya Sağlık Örgütü tüm insan hastalıklarının %61 inin zoonotik kökenli olduğunu belirtmektedir. Yaklaşık 100 yıl önceki hijyen düzenlemeleri yapılmadan önce, at nezlesi, sığır tüberkülozu ve hıyarcıklı veba benzeri zoonotik hastalıklar dünyada milyonlarca kişinin ölümüne neden olmuştur. Günümüzde bu hastalıklar gelişmekte olan ülkelerde hala önemli bir halk sağlığı sorunudur.

Hayvanlardan İnsanlara Bulaşan Hastalıklar Nelerdir?

Yaygın olarak görülen zoonotik hastalıklar şunlardır:

  • Kuduz: Memelilerin sinir sistemini etkileyen bir hastalıktır. Kuduza genellikle bir virüs sebep olur ve hasta hasta olan hayvan bir insanı veya hayvanı ısırdığında bulaşır. Belirtiler şiddetlendikçe kuduz genellikle ölümcüldür. Ama, kuduz aşıları vardır ve yaygın olarak kullanılırlar.
  • Laym Hastalığı: Kene ısırığıyla bulaşır. Belirtileri hafif veya şiddetli olabilir. Antibiyotik kullanarak tedavi edilir.
  • Sıtma: Sivrisinek ısırması ile bulaşan ciddi bir hastalıktır. Belirtileri kusma, ateş ve baş ağrısıdır. En kısa sürede tedavi edilmediği takdirde ölümcül olabilir.
  • Koli Basili (E. Coli): Memeli hayvanların kalın bağırsaklarında yaşayan bir bakteri türüdür. Hasta hayvanlara dokunma yoluyla bulaşabilir. Kusma, karın krampları ve ishal gibi belirtileri vardır. Koli basili bulaşan kişilerin bir süre dinlenmeleri ve bol sıvı tüketmeleri çok önemlidir.
  • Papağan Humması: Genellikle kuşları etkileyen bir hastalık türüdür. Papağan humması insanlara, tüy, dışkı ve salgılardan bulaşabilir. Papağan humması belirtileri arasında kuru öksürük, baş ağrısı ve yüksek ateş bulunmaktadır. Zamanında tedaviye başlanmadığı takdirde zatürreye sebep olabilir.

Bunlar dışında yaygın bir şekilde görülen hastalıklar şunlardır: şarbon, brucella, kuş gribi, ebola, zika…

Hayvanlardan insanlara gecen hastaliklar nelerdir belirtileri ve tedavisi

Hayvanlardan İnsanlara Hastalık Nasıl Geçer?

Hayvanlardan insanlara geçen hastalıklar bir çok farklı şekilde bulaşabilir. Bunlar:

  • Direkt Temas: Hastalıklı hayvanın tükürük, kan, idrar gibi vücut sıvılarıyla temas etmeyi içerir. Hayvanları sevmek için dokunmak, ısırılmak ve çizilmek yoluyla olabilir.
  • Dolaylı Temas: Hastalıklı hayvanın yaşadığı, dolaştığı alanlara temas veya hayvanın dokunduğu bir nesneye temas etmeyi içerir. Akvaryum tankları, kümes vb. alanlarda gerçekleşebilir. Hayvanat bahçesi ve evcil hayvan dükkanı çalışanları, çiftçiler yüksek risk grubunda olan kişilerdir.
  • Vektör Kaynaklı: Vektör, enfeksiyonu hayvandan hayvana veya hayvandan insana taşıyan canlı organizmadır. Bunlar sivrisinek, pire, bit veya kene gibi eklem-bacaklı canlılardır.
  • Gıda Kaynaklı: Hastalık bulaşmış hayvansal gıda ürünlerinden, yetersiz pişirmeden kaynaklanabilir. Zoonoza neden olabilecek gıda kaynakları arasında; az pişmiş et veya yumurta, pastörize edilmemiş süt veya hastalık bulaşmış sebze meyve yemek sayılabilir.

Hayvanlardan İnsanlara Bulaşan Hastalıklar ve Korunma Yolları

İnsanlar günlük hayatlarında hayvanlarla bir şekilde karşılaşabilmektedir. Dolayısıyla hayvanlardan insanlara bulaşan hastalıklardan nasıl korunulur? Korunma yolları Nelerdir? gibi soruların cevaplarını bilmek durumundadır. Bu yöntemler ise:

  • Elleri Sabunlamak: Özellikle de hayvanlara temas ettikten sonra eller sabunla iyice yıkanmalıdır.
  • Evcil Hayvanı Akıllıca Seçmek: Evcil hayvan satın almadan önce iyice araştırmak ve hastalıkları hakkında bilgi sahibi olmak gerekir.
  • Sivrisinek ve Kene Isırıklarından Korunmak: Uzun kollu giysiler ve uzun pantolonlar giymek, böcek spreyleri kullanmak ısırıkları önlemek için faydalı olacaktır.
  • Yiyeceklerin Güvenli Bir Şekilde Kullanılması: Özellikle et ve yumurta gibi besinlerin uygun bir şekilde pişirilmesi (çiğ kalmaması) yiyecek hazırlama alanlarının temiz olması çok önemlidir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.