İnme (Felç) belirtileri ve tedavisi
HASTALIKLAR

İnme (Felç) Nedir? Belirtileri, Tanısı, Tedavisi ve Çeşitleri…

İnme, beyne besleyen arterlerden biri tıkandığında veya yırtıldığında gerçekleşen bir durumdur. Bu durum beyin dokusunun belli bir bölümünün ölümüne yol açarak çeşitli semptomlara neden olur. Kas zayıflığı, felç, şiddetli baş ağrıları, denge kaybı ve koordinasyon ve görme problemi gibi belirtiler aniden ortaya çıkar.

Felç uzun vadeli sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu yüzden hızlı bir şekilde tanı ve tedavi yapılması çok önemlidir

Felç ne kadar sürede iyileşir? Hastanın iyileşmesi beyin dokusundaki hasarın miktarına ve konumuna, kişinin yaşına ve vücutta zaten mevcut olan diğer hastalıklara bağlıdır. İnme (felç) belirtileri genellikle 6 aylık bir tedavi sürecinden sonra düzelmeye başlar.

İnme (Felç) belirtileri ve tedavisi

İnme (Felç) Türleri Nelerdir?

İki türü vardır. Bunlar:

  • İskemik İnme: Bir arterin tıkanması sonucu oluşur. İskemi veya iskemik olarak adlandırılır
  • Hemorajik İnme: Beyindeki damarlardan birinin yırtılması sonucu oluşur. Beyin dokusunda oluşan kanamadan dolayı gerçekleşir.

İskemik inme geçiren yetişkinlerde eğer bu durum, en az 12 ay boyunca tedavi edilmezse kalıcı hale gelir. Ancak çocuklar gelişim döneminde oldukları için zaman geçtikçe düzelme daha hızlı olmaktadır. demans gibi ciddi rahatsızlıkları olan insanlarda iyileşme daha yavaş ilerler hatta bazı durumlarda hiçbir iyileşme gerçekleşmeyebilir. Felç geçiren insanlar için yaşam kalitesini arttıracak önlemler alınabilir. 

Felç Neden Olur? Nasıl Anlaşılır? Nedenleri

Beyne giden kan kesildiğinde veya azaldığında felç durumu meydana gelir. Bu olduğunda, beyin yeterince oksijen veya besin alamaz ve dolayısıyla beyin hücreleri ölmeye başlar. Felç sebepleri şunlardır:

  • Yüksek tansiyon: Hipertansiyon olarak da bilinen yüksek tansiyon felçlerin en önemli sebeplerinden biridir. Kan basıncınız tipik olarak 140/90 veya bu rakamdan yüksekse, doktorunuza danışmalısınız.
  • Sigara: Sigara içmek veya çiğnemek felç riskini ciddi oranda arttırır. Tütün içerisinde bulunan nikotin kan basıncınızı yükseltir. Ayrıca sigara içmek boyun atardamarlarında yağlanmaya neden olabilir.
  • Kalp Hastalıkları: Yaşlı insanlar arasında en önemli felç nedenlerinden ikisi düzensiz kalp atışları ile kusurlu kalp kapakçığıdır. Ayrıca yağlanmış arterler de  felce neden olabilmektedir.
  • Diyabet:  Yüksek tansiyonu olan kişilerin obez olma olasılığı daha yüksektir. Hem diyabet hem de obezite, felç olma ihtimalini arttırır. Diyabet kan damarlarına zarar verir ve bu şekilde felce neden olabilir. Ayrıca, yüksek kan şekeri seviyesine sahipken felç geçirmeniz durumunda beyindeki hasar miktarı daha fazla olmaktadır.

Felç Belirtileri Nelerdir? Nasıl Anlaşılır?

İnme belirtileri aniden gerçekleşir yani öncesinde herhangi bir ön belirti vermez. Felcin belirtileri şunlardır:

  • Yüz Sarkması: Hastanın yüzünün bir tarafı düşerse, bu bir inme belirtisidir. Ayrıca yüzün bir tarafında uyuşma hissedebilir. Bu durumda acil tıbbi yardım gerekir.
  • Kol veya bacakta güçsüzlük: Kol veya bacaklarda aniden gerçekleşen güçsüzlük ve uyuşukluk felç belirtisi olabilir.
  • Konuşmada zorluk: Felç geçiren bir hasta konuşmada ve anlamada zorluk yaşayabilir. Anlamsız ifadeler kullanabilir.
  • Denge Kaybı: Felç geçiren hasta için vücudunu dengelemek oldukça zordur. Hareket etmekte zorluk çekebilir ve koordinasyon yönünden sıkıntılar yaşar.

Bunlar dışında

Uzun vadeli sonuçlarından kaçınabilmek için dikkatli olmak gerekir. Felç anında yapılması gerekenlerin başında acilen tıbbi yardım talebinde bulunmak gelmektedir.

Felç Tanısı Nasıl Konur?

Felcin ilk belirtileri çok hızlı bir şekilde gerçekleşir. İnme geçiren bir kişinin mümkün olan en iyi tanı ve tedaviyi alabilmesi için, Felç geçiren kişiye ilk müdahale belirtilerinden ilk 3 saat içinde bir hastanede gerçekleştirilmelidir. Hangi tür inme gerçekleştiğini belirlemek için doktorların kullanabileceği birkaç farklı tanı testi vardır:

  • Fiziksel Muayene: Öncelikle doktor, belirtiler ve hastanın tıbbi geçmişi hakkında soru soracaktır. Hastanın tansiyonu ölçüldükten sonra, pıhtılaşma belirtilerini kontrol etmek için gözlerin arkasındaki kan damarlarını inceleyebilirler.
  • Kan Testleri:  Doktorlar, pıhtılaşmanın ne kadar çabuk gerçekleştiğini, kandaki pıhtılaşma faktörlerini ve pıhtılaşmanın olup olmadığını belirlemek amacıyla kandaki belirli maddelerin seviyelerini bulmak için kan testleri yapabilir.
  • Manyetik Rezonans: Beyindeki hasar görmüş dokuları belirlemek için MR çekilir.
Felç Tedavisi Nasıl Yapılır? Ne Kadar Sürer? 

İskemik ve hemorajik (Kanayıcı) inmelerin farklı sebepleri vardır. Dolayısıyla gerekli tedavi inme türü belirlendikten sonra başlamaktadır. Her iki tür için farklı tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Felcin iyileşme süresi, belirtilerin şiddetine göre olmakla birlikte yaklaşık 6 ay sürmektedir. Beyne verilen hasarı azaltmak için inme türü çok hızlı bir şekilde tespit edilmelidir. Çünkü farklı bir tür tedavisi, aksine zararlı olabilir.

  • İskemik İnme: İskemik felç, arterlerin tıkanması veya daralması nedeniyle oluşur ve bu nedenle tedavi, beyine yeterli kan akışını geri kazanmaya odaklanır. Tedavi, pıhtıları parçalayan ve başka pıhtıların oluşumunu önleyen felç tedavisinde kullanılan ilaçlarla başlar. Bir doku plazminojen aktivatörü (TPA) enjeksiyonu olarak aspirin verilebilir. TPA pıhtıların çözülmesinde çok etkilidir ancak inme semptomlarının başladığı 4.5 saat içinde enjekte edilmesi gerekir. Bunun dışında, anjiyoplasti gibi bazı cerrahi girişimler yapılabilmektedir.
  • Hemorajik (Kanayıcı) İnme:  Hemorajik inmeler, beyne kan sızması nedeniyle oluşur, bu nedenle tedavi kanamayı kontrol etmeye ve beyin üzerindeki basıncı azaltmaya odaklanır.Hemorajik felç tedavisi, beyindeki basıncı azaltmak, genel kan basıncını kontrol etmek, nöbetleri önlemek ve kan damarlarının ani daralmalarını önlemek için verilen ilaçlarla başlayabilir. Cerrahlar, kan akışını durdurmak ve yırtılmayı önlemek için anevrizmaların tabanına küçük kelepçeler yerleştirebilir veya bunları ayrılabilir bobinlerle doldurabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.