Şizofreni, özellikle geç ergenlik veya erken yetişkinlik döneminde ortaya çıkabilen bir akıl hastalığıdır. Genellikle hayat boyu devam edebilir ve sanrı, halisünasyon ve bazı bilişsel zorluklar gibi özelliklerle karakterizedir.

Bu makalemiz şizofreninin nedenleri belirtileri çeşitleri ve tedavileri gibi bütün bilgileri içermektedir.

Şizofreni ile ilgili gerçekler

Şizofreni ile ilgili bazı önemli bilgiler şunlardır:

  • Her 100 kişiden 1 ini etkilemektedir.
  • Sanrı, halisülasyon ve düşünme bozuklukları gibi belirtiler göstermektedir.
  • Şizofreni tanısı diğer benzeri hastalıklar dışlandıktan sonra konulmaktadır.

Şizofreni nedir

Şizofreni Nedir? Şizofreni ne demek?

Hastalık çoğunlukla 16-30 yaş aralığında görülmektedir ve belirtileri erkeklerde daha çabuk tespit edilmektedir. Bir çok vakada, bu bozukluk o kadar yavaş ilerler ki kişi yıllardır bu hastalıkla yaşadığının farkında değildir. Dünyada her 100 kişiden 1ini etkilemektedir ve bazı durumlarda ise ani ve hızlı bir şekilde gelişmektedir.

Şizofreni Belirtileri Nelerdir?

Bu hastaların büyük bir kısmı başkalarına bağlı olmak zorunda hissederler çünkü tek başlarına bir işi devam ettiremezler. Bir kısım hastalar ise herhangi bir sorunlarının olmadığını düşünerek tedaviye direnirler.

Bazı hastalarda belirtiler net bir şekilde görülebilirken bazı durumlarda gerçek düşüncelerini söyleyene dek gayet iyi oldukları düşünülür. Şizofreni, hastanın yakın çevresi, arkadaşları ve ailesi dışında toplumu da etkileyen bir hastalıktır.

Şizofreninin işaret ve belirtileri kişiden kişiye değişmektedir. Bu belirtiler genel olarak 4’e ayrılmaktadır:

  1. Olumlu Belirtiler: Bunlar Psikotik belirtiler olarak ta bilinmektedir. Sağlıklı kişilerde bulunmazlar. Örneğin; halisünasyon, sanrı veya hareket bozuklukları…
  2. Olumsuz Belirtiler: Kişide kaybolan bazı özelliklerdir. Örneğin; motivasyon kaybı, jest ve mimiklerin olmaması, hayata karşı ilgi ve heyecanın kaybolması, sosyal hayattan kopukluk.
  3. Bilişsel Belirtiler: Bu belirtiler kişinin düşünme süreçlerini ve hafızayı etkiler. Örneğin konsantrasyon zayıflığı, karmaşık düşünceler, odaklanamama…
  4. Duygusal Belirtiler: Duygusal yoksunluk gibi olumsuz belirtilerdir.

Şizofreni nasıl anlaşılır?

birçok kişinin merak ettiği bir konudur. Başlangıçta arkadaş çevresinden ve aileden uzaklaşma, ortam değiştirme isteği, konsantrasyon bozuklukları, uyku problemleri gibi belirtiler gösterirler. Çok merak edilen “Şizofreni belirtileri nelerdir?” sorusunu en temel belirtilerden başlayarak inceleyelim:

  • Halisünasyon: Var olmayan sesleri, kokuları duymak.
  • Sanrı: Başkalarının kendilerini kontrol ettiğine inanırlar. Olağanüstü yetenekleri olduğuna inanırlar.
  • Düşünce Bozukluğu: Kişi mantıklı bir sebep olmadan bir konudan başka bir konuya atlar. Takip etmek zordur.
  • Motivasyon kaybı, sosyal çevreden uzaklaşma, düzensiz duygular ve bilişsel zorluklar gibi belirtiler vardır.

Şizofreni Belirtileri

Şizofreni Nedenleri?

Hastalığın gerçek sebebi bilinmemektedir. Şizofreni neden olur? konusunda birçok araştırma yapılmaktadır. Uzmanlar birçok faktörün tetikleyici olabildiğini düşünmektedirler. Bu faktörler:

Genetik Etkenler

Eğer kişinin ailesinde hastalığa yakalanmış biri varsa, şizofreniye yakalanma riski %10 artmaktadır.

Beyinde Kimyasal Dengesizlik

Dopamin veya serotonin gibi taşıyıcılardaki dengesizlik hastalığı tetikleyebilir.

Ayrıca yoğun strese maruz kalma, bazı sinir ilaçları, toksin ve virüsler bu hastalığın nedenleri arasında sayılabilir.

Şizofreni Türleri Nelerdir?

Uzmanlar şizofreni hastalığına daha önceleri 5 alt kategoriye ayırmaktaydı. bugün tek bir teşhis olarak kabul görmesine rağmen alt kategoriler uygulanacak tedavinin şeklini belirlemektedir. Bunlar: paranoid, ebefreni, farklılaşmış, esidual ve katatonik.

Şizofreni Testi

Bu hastalığı teşhis edecek tek bir test yoktur. Kapsamlı bir psikiyatrik test doktorların teşhis koymasına yardımcı olabilir. Psikiyatrist ile olan randevuda şunlar sorulabilir:

  • Tıbbi geçmişiniz
  • Akıl sağlığınız
  • Ailenizin tıbbi geçmişi

Psikiyatristler ayrıca şu tetkikleri isterler:

  • Fiziksel muayene
  • Kan testi
  • Manyetik rezonans görüntüleme veya bilgisayarlı tomografi gibi görüntüleme teknikleri.

Eğer son 1-2 ay içerisinde aşağıda belirtilerden en az 2 tanesi varsa, doktor şizofren tanısı koyabilir:

  • Halisünasyon
  • Sanrı
  • Dağınık ve düzensiz konuşmalar.

Şizofreni Tedavi

Şizofreni Tedavisi

Eğer uzman psikiyatrlar tarafından şizofreni teşhisi konulduysa, ömür boyu sürecek olan tedaviye hazır olmak gerekmektedir. Bu tedaviler, belirtilerin şiddetini azaltmakta faydalı olacaktır. Uzmanlara göre hastalığın en etkili tedavisi ilaç, psikolojik danışma ve kişinin kendine yetebilmesiyle mümkündür.

İlaç tedavisinin önemli bir yeri vardır. Anti-psikotik ilaçlar şizofreni tedavisinde başarılı sonuçlar vermektedir. Bu sayede hastalar, hastanede yatmaktansa toplum içerisinde hayatlarına devam edebilmektedirler.