soğuk uygulama nasıl yapılır
İLK YARDIM

Soğuk uygulama nasıl yapılır? Amacı ve Endikasyonları…

Soğuk kompres (soğuk uygulama), Çocuklarda yüksek ateş (hipertermi), travma sonrası ağrı, sancı ve yakınmaların giderilmesinde, alerjik reaksiyon, yanık veya her türlü cerrahi operasyonlar sonucu dokularda oluşabilecek ağrı, şişlik ve enflamasyonun önlenmesinde  kullanılan yaygın tedavi yöntemlerinden biridir. Bu yüzden dolayı çoğumuzun aklına soğuk tedavi uygulaması nasıl yapılır?, soğuk uygulama  nasıl yapılır? Çocukta ateş nasıl düşürülür? gibi sorular gelmektedir. Bu makalemizde bu sorularınıza cevap bulabileceksiniz.

soğuk uygulama nasıl yapılır

Soğuk Uygulama Nedir?

Uygulanan bölgenin veya genel olarak tüm vücudun ısısını düşürmek amacıyla bir takım yöntemler kullanılarak yapılan tedaviye soğuk uygulama denir. Soğuk uygulama neden yapılır? Bu tekniği uygulamaktaki  amacımız, soğuğun etkisini kullanarak o bölgede bulunan kan damarların daralmasını sağlayıp, kan akışını azaltmaktır.

Uygulama yapılan bölgede doku metabolizma hızı yavaşlar, damarlarda daralma meydana gelir ve bu sayede anestezik etki ortaya çıkar. Bu sebepten dolayı, ağrı duyusu zayıflar. Ayrıca kan akışı azaldığından ödem oluşma riski de azalır. Soğuk uygulama tedavisinin en çok uygulandığı yer ise çocuklarda yüksek ateş (hipertermi) durumudur. Soğuk tedavi uygulaması sayesinde vücut ısısı kademeli olarak düşmeye başlar.

Soğuk uygulamanın vücuttaki etkileri nelerdir?

Soğuk uygulama endikasyonları denince akla ilk olarak şunlar gelmelidir:

  • Damarlarda daralma (vazokonstriksiyon): Soğuğun etkisi ile damarlar daralır kan akışında azalma meydana gelir. Bu sayede ödem ve enflamasyon azalır. Ayrıca damar çepherini daraltıcı etkisini kullanarak kanamaları durdurabilirsiniz. Özellikle burun kanaması durumunda yapacağınız soğuk kompres kanamanın kolayca durmasının sağlayacaktır.
  • Doku metabolizmasında yavaşlama: Uygulamanın  yapıldığı bölgede metabolizma hızı yavaşladığından dolayı, hücrelerin oksijen ihtiyacı azalacaktır.
  • Kasların gerilmesini sağlar: Kasların gerilmesi o bölgede meydana gelecek olan ağrı, ödem ve enflamasyonu azaltarak kısa süreli lokal anestezik etki yaratır.
  • Uygulandığı bölgenin ve tüm vücudun ısısını düşürür: Özellikle 6 aylık ve 6 yaş arası çocuklarda çok tehlikeli olan yüksek ateş durumunda mutlaka soğuk uygulama tedavisi yapılmalıdır.

soğuk uygulama endikasyonları

Soğuk uygulama hangi durumlarda yapılır?

  • Özellikle çocuklarda yüksek ateş durumlarında soğuk uygulama önemli bir tedavi şeklidir.
  • Spor aktiviteleri  sırasında veya sonrasında veya her türlü travmaya maruz kalma durumları sonrasında oluşan  ayak bileği burkulmaları, kas ve tendonların zarar görmeleri, kırık,çıkık, ezilme, ekimoz gibi durumlarda dokuda enflamasyon adı verilen bir tepkime ortaya çıkar. Bu uygulama bu enflamasyonun önlenmesinde ve etkisinin azalmasında önemli rol oynamaktadır.
  • Özellikle 1. derece ve 2. derece yanıklarda  yapılan soğuk uygulama etkili bir ilk yardım uygulamasıdır. Birinci derece yanıklarda ve ikinci derece yanıklarda öncelikle 15 – 20 dakika musluk suyuna tutularak soğuk uygulama yapılmalıdır.
  • Basit kanamalarda yarayı kapattıktan sonra yapılacak olan bu önemli uygulama kanamanın durdurulmasın da önemli rol oynayacaktır.
  • Alerjik reaksiyonlar: Arı sokması, yılan sokması, böcek ısırması gibi durumlarda yapılacak olan soğuk uygulama. etkilenen bölgeden zehrin yayılmasını engelleyeceği gibi, oluşacak ağrı ve şişliğin önlenmesinde sağlayacaktır.
  • Nöro vasküler fonksiyon bozukluğu olan durumlarda soğuk uygulayabilirsiniz
  • Kramp durumunda kasılan kasa yapacağın buz uygulaması kasılma esnasındaki doku harabiyetini engelleyecektir.

Evde Soğuk Uygulama Nasıl Yapılır?

  • Öncelikle hastanın kıyafetleri  çıkartılmalıdır.
  • Bir kap içerisine oda sıcaklığı ısısında  su doldurmanız gerekmektedir. Suyun oda sıcaklığından  daha fazla soğuk olması veya buzdolabından çıkartılması doğru değildir. Yüksek ateşin kademeli olarak düşürülmesi çok daha sağlıklı olacaktır.
  • Daha sonra kap içerisine atacağınız bez parçalarını ıslatıp hafifçe suyunu sıktıktan sonra hastanın alın bölgesi, koltuk altları, bacakları ve kollarına yerleştirin.
  • Bezleri yerleştirdikten sonra 3-5 dakikalık aralıklarla tekrar ıslatıp suyunu hafifçe sıkıp işlemi tekrarlayabilirsiniz.
  • Ayrıca ılık su ile alınacak bir duş ateşin düşürülmesi için çok faydalı olacaktır.
Soğuk uygulama bölgeleri nelerdir?
  • El bilekleri
  • İnguinal bölge
  • Koltuk altı bölgeleri
  • Baş bölgesi
  • Boyun bölgesi
  • Bacaklar
Soğuk uygulama yaparken nelere dikkat edilmelidir? Hangi Durumlarda Yapılmamalıdır?
  • Uygulamayı 20 dakikadan fazla sürdürmemelisiniz. Uygulama 2 – 3 saat aralıklarla tekrar edilebilir. 30 dakikadan fazla süren soğuk uygulama bölgesel hücrelerin ölümüne sebebiyet verebileceğinden dikkatli olunmalıdır.
  • Soğuk uygulama yapılacak olan hastanın vücut ısısının düşük olmamasına dikkat edilmelidir. 34 derecenin altına inen vücut ısısı çok ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
  • Soğuk uygulama yapılacak olan alanda dolaşım bozukluğu veya damar hastalığı olmaması gerekir.
  • Soğuk uygulama vücut ateşini düşürmek amacı ile yapılıyor ise, vücut ısısını saatte saatte 1 derece düşürecek şekilde yapılmalıdır. Hastanın ateşi kademeli olarak düşürülmelidir.
  • Soğuk uygulama yapılacak bölgede açık yara var ise, mutlaka asepsi kurallarına uyulmalıdır. Açık yara ile direk temastan kaçınılmalıdır.
  • Herhangi bir sebepten dolayı soğuk uygularken, dokuda morarma, hissizlik,titreme ve vücut ısısında hızlı bir düşme görürseniz soğuk uygulama tedavisine ara vermeniz gerekmektedir.
  • Eğer bu tedaviyi buz ile yapıyorsanız, buzun doku ile direk temasından kaçınmanız gerekmektedir. Araya ince bir bez parçası veya havlu kağıt koyabilirsiniz.
  • Diyabet hastaları, çok yaşlılar ve bebeklerde soğuk uygulama yaparken çok dikkatli olunmalıdır. Uzun süre yapacağınız uygulama soğuk yanıklarına neden olacaktır.
  • Soğuk kompres tedavisini buz ve su ile yapabileceğiniz gibi soğuk uygulama için üretilmiş soğuk jel ile de yapabilirsiniz. Eczanelerden soğuk uygulama jeli, buz jel, jel kompres gibi çeşitlerini de temin edebilirsiniz.
Soğuk uygulama çeşitleri nelerdir?
  1. Kuru soğuk uygulama: En sık kullanılan yöntem buz ile yapılan şeklidir. Buzun dokular ile direk temas etmemesi önemlidir. Buradaki amaç ödemi azaltmak, kanamayı durdurmak ve lokal anestezi oluşmasını sağlamaktır. Bir torba içerisinde buz parçaları koyup uygulanabileceği gibi, hazır jel olarak satılan paketler alınarak ta uygulanabilir.
  2. Yaş (nemli) soğuk uygulama: Hazırlanan soğuk su içerisine atılacak olan bez parçası, sünger veya havluları, vücudun belirli bölgelerine konulup bekletilmesi ile yapılır. Genelde yüksek ateş durumlarında kullanılır. Saatte 1 derece düşecek şekilde ayarlanmalıdır. Soğuk uygulama işlemi en fazla 20 dakika sürdürülmelidir. 2 – 3 saat arayla tekrar edilebilir.

This Post Has One Comment

  1. vesselam Reply

    pek faydalı bir site..

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.