Yenidoğan sarılığı bebeklerin cildinde ve gözlerinde sararmalar oluşması şeklinde meydana gelmektedir. Bebeklerde sıklıkla karşılaşılan ve ebeveynlerin bu konuda dikkatli olması gereken bir durumdur. Bebekler neden sarılık olur? Kırmızı kan hücrelerinin normal yıkımı sırasında bilirubin adında sarı bir madde ortaya çıkar.  Bebeklerin karaciğerleri yeterince gelişmemiş olduğundan bu maddenin fazlasını vücuttan atamaz. Böylece yüksek bilirubin seviyesi yenidoğan sarılığına sebep olur.

Yenidoğan sarılığı kendiliğinden geçer mi?

Birçok durumda yenidoğan sarılığı, bebeklerin karaciğerleri geliştikçe ve beslenmeye başladıkça kendiliğinden geçer. Çünkü karaciğer bağırsaklar aracılığıyla fazla olan bilirubin maddesini vücuttan atar. Peki yenidoğan sarılığı ne kadar sürer? Genellikle sarılık 2-3 hafta içerisinde geçer. Eğer 3 haftadan daha uzun sürüyorsa altta yatan başka sebepler araştırılmalıdır. Vücutta uzun süre yüksek oranda bilirubin bulunması serebral palsi, bazı beyin hasarları ve sağırlığa neden olabildiğinden dikkatli olunmalıdır.

Yenidoğan Sarılığı

Yenidoğan Sarılığı Sebepleri? Bebekler Neden Sarılık Olur?

Doğumdan sonra bebeğin kanındaki bilirubin seviyesinin bir miktar yüksek olması normaldir. Bebekler anne karnında iken, vücuttan bilirubini atma görevi plasentadadır. Plasenta (bebeğin eşi) hamilelik süresince bebeği beslemekle görevli organdır. Doğumdan sonra ise karaciğer bu işi yapmaya başlar. Karaciğerin bu görevi etkili bir şekilde yapmaya başlaması biraz zaman alır.

Yenidoğan sarılığına sebep olan faktörler şunlardır:

  • Prematüre bebekler.(37. haftadan önce doğanlar)
  • Yeterli miktarda anne sütü veya mama almayan bebekler.
  • Annesiyle farklı kan grubuna sahip olan bebekler.
  • Diğer sebepler ise: karaciğer problemleri, enfeksiyon, enzim eksikliği ve kırmızı kan hücrelerinde anormallik.

Fizyolojik Sarılık ve Anne Sütü Sarılığı

Yenidoğan bebeklerin çoğunda ciltte hafif sarılık görülebilir. Fizyolojik sarılık denen bu durum, bebekler 2-4 günlükken ortaya çıkar. Genellikle hiçbir soruna yol açmadan 2 hafta içerisinde kendiliğinden geçer.

Doğumdan sonra yeterli beslenmeyen veya anne sütü az durumlarda bebeklerde anne sütü sarılığı görülebilir. Ayrıca bazı durumlarda anne sütü yeterli olsa bile sütteki bazı maddeler bilirubin atılmasını olumsuz etkileyebilir.

Yenidoğan Sarılığı Belirtileri Nelerdir?

Sarılığın en temel belirtisi gözlerde ve vücuttaki sararmadır. Bebeklerde sarılık belirtileri doğumdan sonraki 2.-4 günlerde başlar ve öncellikle yüzde özellikle de gözlerde başlar. Daha sonra bütün vücuda yayılır. Bilirubin seviyesi doğumdan sonraki 3-7 günlerde en üst seviyeye ulaşır. Bebeğin cildine hafifçe parmağınızı bastığınızda sararma oluyorsa muhtemelen sarılık başlamıştır.

Çoğu sarılık vakası normaldir ve kendiliğinden geçer ama eğer aşağıdaki durumlar söz konusuysa doktora görünmek gerekmektedir:

  • Sarılık yayılıyor ve şiddetleniyorsa
  • 38 dereceyi geçen ateş varsa
  • Bebek yetersiz besleniyorsa ve sürekli ağlıyorsa vakit kaybetmeden bir uzman hekime görünmek gerekmektedir.

Yenidoğan Sarılığı Nasıl Anlaşılır?

Doğumdan sonra birkaç gün içerisinde bebeği kontrole götürmek çok önemlidir. Çünkü bilirubin seviyesi doğumdan sonraki 3-7 günlerde en üst seviyeye ulaşır. Ciltteki sararmalar sarılığın temel belirtisidir ama bazı durumlarda hastalığın şiddetini ölçmek için ek testler gerekebilir.

Doğumdan sonraki ilk 24 saat içerisinde sarılık gelişen bebeklerin sarılık seviyesi kan veya cilt testi yoluyla ölçülmelidir. Eğer sarılığın altında farklı bir sebep yatıyorsa ek testler yapılmalıdır. Bu testler: tam kan sayımı, kan grubu ve Rh faktörü uyumsuzluğudur. Ayrıca kırmızı kan hücrelerinin yenilenmesini kontrol etmek için coombs testi de gerekebilir.

Yenidoğan Sarılığı fototerapi

Yenidoğan Sarılığı Tedavisi Nasıl Yapılır? Fototerapi Nedir?

Çoğu durumda yenidoğan -sarılığı bebeğin karaciğerinin gelişmesiyle kendiliğinden geçer. Bebeğin düzenli bir şekilde beslenmesi (günde 8-12 kez) vücuttan bilirubin atılımını kolaylaştıracaktır. Daha şiddetli durumlarda ise farklı tedavi metotları gerekebilir. Yenidoğan sarılığı bilirubin düzeyi 5mg/dl üzerine çıkmışsa  tedavi yöntemleri düşünülmelidir. Fototerapi en yaygın ve en etkili tedavi yöntemidir.

Fototerapi Nasıl Yapılır? Ne kadar Sürer?

Bebek özel bir yatağın üzerine yatırılır ve üzerinde sadece bebek bezi ve koruyucu gözlük bulunur. Yaklaşık 24 saat floresan ışığı altında tutulur. Bu sayede vücuttaki sarılığın azaltılması sağlanır.

Yenidoğan Sarılığı Doğal Tedavisi

Hafif bir sarılık vakası olan bebekler evde rahatlıkla doğal bir şekilde tedavi edilebilir. Yenidoğan sarılığı evde nasıl geçer? Bunun doğal yöntemlerini sıralayalım:

  • Sık sık beslenme: Bebek ne kadar sık beslenirse vücuttaki bilirubin maddesinin atılması o kadar kolaylaşacaktır.
  • Güneş Işığı: Bebek fototerapiye ihtiyaç duymasa bile, gün ışığından faydalanması iyi olacaktır. Bebeğinizi ılık güneşli bir odada üzerinde sadece bebek bezi varken tutabilirsiniz. Direk güneş ışığına uzun süre tutulmalı aksi takdirde güneş yanığı gerçekleşebilir.
  • Beslenme takviyesi: Anne sütüyle beslenen bebekler ilk günlerde yeterince süt alamayabilir. Anne sütünü sağıp bir şırınga veya kaşık yardımıyla bebeğe verirseniz sarılık geçirme ihtimali azalacaktır.

Yeni doğan Sarılığı Nasıl Önlenir?

Sarılığı kesin olarak önleyebilecek herhangi bir yöntem olmasa da bazı önlemler alınabilir. Doğumdan sonra kan grubu uyumsuzluğu olup olmadığını anlamak için kan grubu testi yapılabilir. Sarılığı önlemek veya  başlamış olan sarılığın yoğunluğunu azaltmak için şunlar yapılabilir:

  • Bebeğin yeterli miktarda anne sütü aldığından emin olun. Bebeğin günde 8-12 kez beslenmesi vücuttan bilirubin atılmasını kolaylaştıracaktır.
  • Doğumdan sonraki ilk günlerde bebekler takip edilmelidir.